Srcbook (srcbook.dev), TypeScript geliştiricileri için tasarlanmış, Jupyter Notebook mantığını modern web geliştirme ve yapay zekâ ile birleştiren açık kaynaklı bir geliştirme ortamıdır. Yerel makinenizde (local-first) çalışan bu araç, kod yazma, dokümantasyon oluşturma ve AI ile uygulama geliştirme süreçlerini tek bir interaktif "notebook" arayüzünde toplar.
En büyük farkı: Jupyter'ın veri bilimi odaklı yapısının aksine tamamen TypeScript/JavaScript ekosistemine odaklanması ve verilerinizin tamamen sizin makinenizde kalmasını sağlayan yerel çalışma prensibidir. AI motoru olarak kendi API anahtarınızı (Anthropic Claude önerilir) kullanarak, notebook hücreleri içinde akıllı bir geliştirme ortağıyla çalışabilirsiniz.
Temel Özellikler
TypeScript Notebook Arayüzü Kodları hücrelere ayırarak parça parça çalıştırabilir, sonuçları anında interaktif olarak görebilirsiniz.
AI Agent Entegrasyonu Anthropic veya OpenAI modellerini bağlayarak, doğal dilde komutlarla kod hücreleri ürettirebilir veya mevcut kodunuzu düzelttirebilirsiniz.
Local-First ve Açık Kaynak Verileriniz dış sunucularda değil, kendi bilgisayarınızda saklanır. Apache 2.0 lisansı ile tamamen şeffaf bir yapı sunar. Markdown Desteği Kod hücrelerini zengin metin açıklamaları (Markdown) ile birleştirerek, okunabilir ve paylaşılabilir teknik dökümanlar oluşturmanıza izin verir. Full-Stack Prototipleme Node.js entegrasyonu sayesinde sadece frontend değil, backend mantığını ve API uç noktalarını da notebook içinde test edebilirsiniz.
CLI ile Kolay Kurulum Karmaşık kurulum süreçleri yerine npx srcbook start komutuyla saniyeler içinde tarayıcınızda çalışmaya başlar.
İnteraktif Export Özelliği Hazırladığınız notebook'ları Markdown formatında dışa aktarabilir ve diğer geliştiricilerle paylaşabilirsiniz.
Gizlilik Kontrolü Analytics ve veri paylaşımı seçeneklerini tamamen kapatabilir (opt-out), güvenli bir geliştirme ortamı sağlayabilirsiniz.
Kimler İçin Uygun?
TypeScript ve JavaScript geliştiricileri (Hızlı iterasyon isteyenler) Eğitmenler ve teknik yazarlar (İnteraktif ders notları hazırlayanlar) Indie Hacker'lar ve girişimciler (MVP prototiplerini hızla test etmek isteyenler) AI araştırmacıları (Kendi API anahtarlarıyla güvenli ortamda kod denemek isteyenler) Yeni kütüphaneleri (Y.js, Drizzle vb.) keşfetmek ve öğrenmek isteyen yazılımcılar
Fiyatlandırma (2026 güncel)
Open Source (GitHub): Tamamen ücretsizdir. Yerel kurulumda tüm temel özelliklere sınırsız erişim sağlar.
AI Kullanımı: Araç ücretsiz olsa da, bağladığınız AI modellerinin (Claude, GPT-4 vb.) maliyeti kendi API anahtarınız üzerinden kullandığınız kadar size aittir.
Hosted/Cloud: Bazı fork edilmiş sürümlerde veya topluluk sunucularında premium hosting seçenekleri ücretli olabilir.
Enterprise: Kurumsal düzeyde özel kurulum ve destek için satış ekibiyle görüşülebilir.
Not: Proje aktif olarak geliştirilmekte olup en güncel bilgiler için GitHub reposu takip edilmelidir.
Kullanım Bilgileri
Web tabanlı bir arayüze sahiptir ancak yerel makineniz üzerinden (localhost) çalışır
Terminal üzerinden basit bir npx komutuyla başlatılabilir; karmaşık Docker veya bağımlılık kurulumları gerektirmez
Arayüz dili İngilizcedir fakat AI modelleri sayesinde Türkçe komutlarla kod ürettirmek mümkündür
Notebook dosyaları .srcbook veya .md uzantılarıyla kaydedilebilir, versiyon kontrol sistemlerine (Git) uygundur
Modern tarayıcıların tamamıyla uyumlu çalışır ve internet bağlantısı sadece AI API'larına erişmek için gereklidir
Node.js ve NPM ekosistemindeki tüm kütüphaneleri notebook içinde kullanmanıza izin verir
Örnek Kullanımlar
Hızlı Prototip Oluşturma → "React ve Tailwind kullanarak şık bir todo listesi bileşeni oluştur" deyin, AI kod hücrelerini hazırlasın ve çalıştırsın.
Teknoloji Öğrenme → "Y.js kütüphanesi ile nasıl gerçek zamanlı işbirliği (CRDT) yapılır?" diye sorun; Srcbook adım adım açıklama ve çalışan kod örnekleri sunsun.
API Denemeleri → Express veya Fastify kullanarak notebook içinde bir API endpoint'i yazın ve AI ile gelen JSON verilerini analiz edin.
Teknik Dökümantasyon → Yazdığınız kodları Markdown hücreleriyle süsleyerek ekibiniz için yaşayan, interaktif bir kullanım kılavuzu hazırlayın.
Refactoring → Mevcut karmaşık bir TypeScript fonksiyonunu hücreye yapıştırın ve AI'dan onu daha performanslı hale getirmesini isteyin.
Srcbook, TypeScript dünyasında fikirleri çalışan koda dönüştüren "akıllı bir laboratuvar" gibidir. Hem öğrenme hem de hızlı üretim süreçlerinde geliştiricilere eşsiz bir özgürlük ve hız sunar.